Plaid Cymru yn mynnu atebion am sgandal bensiynau cynghorau

Angen i Lywodraeth Cymru cymryd camau, medd AC lleol

Cyhoeddodd Rhodri GLyn Thomas, yr Aelod Cynulliad lleol a Llefarydd Plaid Cymru ar Lywodraeth Leol heddiw ( 27/09/13 )  bydd yn cyflwyno cwestiwn brys i’r Gweinidog dros Lywodraeth Leol yn galw arni i wneud datganiad am yr hyn y mae’n galw yn “sgandal pensiynau” yng ngorllewin Cymru .

Mae’r camau gweithredu gan Rhodri Glyn Thomas yn dod ar ôl y Swyddfa Archwilio Cymru gwrthod derbyn cyfrifon Cyngor Sir Penfro dros daliadau a wneir i uwch swyddogion y cyngor .  Mae Swyddfa Archwilio Cymru hefyd wedi cadarnhau bod Cyngor Sir Caerfyrddin  hefyd wedi cymryd camau tebyg y mae’n ystyried yn “anghyfreithlon”.

Mae’r taliadau hyn yn galluogi staff ar gyflogau uchel i adael y Cynllun Pensiwn Llywodraeth Leol, ac i dderbyn arian parod sy’n cyfateb i gyfraniad pensiwn y cyflogwr, am resymau treth.

Yn ystod cyfarfod o Bwyllgor Archwilio Cyngor Sir Caerfyrddin heddiw,  roedd Swyddfa Archwilio Cymru wedi cyfeirio hefyd at wariant “anghyfreithlon” lle gafodd prif weithredwr y cyngor ei gostau wedi talu gan y cyngor ar gyfer ei  achos enllib yn erbyn un o drigolion y sir .

Mae’r aelod cynulliad dros Ddwyrain Caerfyrddin a Dinefwr AC wedi cymryd camau eisoes ar gyflogau uchel mewn llywodraeth leol. Ym mis Mehefin eleni, llwyddodd i orfodi llywodraeth Cymru i gytuno i sicrhau asesiad annibynnol o gyflogau uwch swyddogion y cyngor fel rhan o’r Mesur Democratiaeth Leol y llywodraeth.

Dywedodd Mr Thomas :

“Dyma’r diweddaraf mewn cyfres hir o sgandalau o amgylch cyflogau uchel . Yr ydym mewn oes o galedi ac mae  gweithwyr llywodraeth leol, sydd yn rhedeg  ein gwasanaethau hanfodol, angen sicrhad nad yw’r rhai ar y brig yn cael triniaeth arbennig.

“Mae’r syniad y gallwch optio allan o’r cynllun pensiynau a chael taliadau yn lle yn amheus yn gyfreithiol. Hefyd, mae’n tanseilio’r cynllun ehangach. Mae’n dweud wrth y gweithwyr nad yw’r swyddogion ar gyflog uchaf yn mynd i dalu eu cyfraniadau i mewn a chyfrannu at y pot pensiynau.

“Mae Swyddfa Archwilio Cymru yn ystyried camau gweithredu’r ddau Gyngor Sir Gaerfyrddin a Sir Benfro yn anghyfreithlon. Mae angen i Lywodraeth Cymru i wneud datganiad i esbonio a ydynt   yn cytuno â’r polisi niweidiol o optio allan, ac a ydynt yn credu eu bod yn gyfreithiol. Mae angen i ni wybod os yr arfer hwn yn digwydd mewn gwasanaethau cyhoeddus eraill.”

Ychwanegodd Jonathan Edwards AS :

“Yn achos cyngor sir Caerfyrddin mae barn yr Archwilydd Penodedig yn glir iawn – mae’n ystyried  y ddau wariant  sydd yn ymwneud â’r Prif Weithredwr yn anghyfreithlon.

“Mae angen atebion  ar drigolion Sir Gaerfyrddin. Pa gyngor a gafwyd  am gyfreithlondeb y ddau wariant? Faint oedd y gost honno  i drethdalwyr y cyngor sir? Pwy gymerodd y penderfyniad i gymeradwyo trefniadau pensiwn newydd y Prif Weithredwr? Pwy sy’n atebol am y penderfyniadau hyn?

“Tra bydd y timau o gyfreithwyr y Swyddfa Archwilio a’r cyngor yn mynd yn ôl ac ymlaen yn trafod cyfreithlondeb y camau gweithredu, faint mwy bydd hyn yn costio trethdalwyr sir?

“Mae’n ymddangos fel pe ei fod yn ddiwrnod arall gyda marc cwestiwn yn  hongian dros neuadd y sir.

“Mae Sir Gaerfyrddin angen ail-dechreued gwleidyddol a diwedd i’r hyn yr wyf yn ei ystyried yn berthynas rhy agos rhwng y Blaid Lafur y Blaid Annibynnol a’r uwch reolwyr y cyngor.

“Mae trigolion Sir Gaerfyrddin yn haeddu dim llai nag ymchwiliad llawn i sut mae bron i £40,000 o arian cyhoeddus wedi cael ei wario yn anghyfreithlon.”

DIWEDD

Man Trafod - Rhowch sylwad yma

Bydd eich ateb yn cael ei gymedroli, ac ni fydd yn ymaddangos yn syth. Medrwch baratoi eich testun mewn prosesydd geiriau cyn ei roi yn y bocs, ond ni fydd elfennau megis trwmder tecst a lliw yn ymddangos.