AC i gwestiynu’r Prif Weinidog dros gyfuno gwasanaethau rheoli’r Gwasanaeth Dân

Mae Aelod Cynulliad Sir Gaerfyrddin Rhodri Glyn Thomas wedi gofyn am ddatganiad gan y Prif Weinidog yn dilyn y cyhoeddiad bod Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth Gorllewin Cymru yn mynd i gyfuno swyddogaethau ei gwasanaethau rheoli gyda Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru, ac Heddlu De Cymru ac adleoli o Gaerfyrddin i Ben-y-bont ar Ogwr.

Mae’n ddisgwyliedig i’r Ganolfan Gyhoeddus ar y cyd gychwyn yn Ebrill 2016.

Dywedodd Mr Thomas ei fod o’n pryderu y cafodd y penderfyniad i gymeradwyo’r cyfuniad ei gymryd pan roedd y wasg a’r cyhoedd wedi eu gwahardd o’r cyfarfod. Fe wnaeth o hefyd fynegi ei bryder ynglŷn â’r ffaith bod y ddogfennaeth ddim ar gael i’r cyhoedd.

Mae’r Aelod Cynulliad Lleol a Llefarydd Plaid Cymru dros Gymunedau wedi cyflwyno cwestiwn i’r Prif Weinidog yn gofyn am ddatganiad llawn ynglŷn â’r cynllun, a mynegodd bod angen i’r gwasanaethau argyfwng i fod yn gwbl agored gyda’r cyhoedd ynghylch yr angen am newid.

Ailadroddir ei alwad am ddadl genedlaethol ar fframwaith a’r trosglwyddiad o wasanaethau argyfwng gan Aelod Seneddol Sir Gaerfyrddin, Jonathan Edwards. Yn ddiweddar fe gyflwynodd deiseb gyda 3,000 o lofnodion i’r Cynulliad Cenedlaethol yn erbyn cau gorsafoedd dân. Dywedodd bod angen i’r Llywodraeth Gymreig amddiffyn ein gwasanaethau argyfwng rhag toriadau difrifol i’w cyllideb.

Yn siarad gerbron ei gwestiwn i’r Prif Weinidog, dywedodd Rhodri Glyn Thomas AC Caerfyrddin a Dinefwr:

“Mae gwasanaeth rheoli Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth Gorllewin Cymru yn gwasanaethu cymunedau sy’n cynnwys chwarter poblogaidd Cymru ac yn ddaearyddol mae oddeutu hanner maint Cymru. Yn wir mae datgan bod modd dosbarthu’r gwasanaeth hwn yn well ar ôl ei ganoli tua’r dwyrain y tu allan o Ganolbarth a Gorllewin Cymru yn gam eofn iawn.

“Rwy’n pryderu cafodd y penderfyniad hwn ei gymryd pan roedd y wasg a’r cyhoedd wedi eu gwahardd o’r cyfarfod, ynghyd a does dim dogfennaeth ynghylch y cynnig hwn ar gael i’r cyhoedd. Hefyd rwy’n pryderu am y posibiliadau o golled swyddi- rhywbeth rydym heb glywed am hyd yn hyn.

“Mae’n hanfodol bod yr awdurdodau cyhoeddus yn gweithredu gyda thryloywder llawn- yn enwedig ar benderfyniadau i symud gwasanaethau o’n cymunedau. Byswn yn disgwyl i’r awdurdod dân i ryddhau’r holl wybodaeth oedd ar gael i aelodau’r awdurdod dân.

“Mae amryw o bryderon wedi eu codi i mi ynglŷn â’r penderfyniad yma ac mae wedi fy annog i gyflwyno Cwestiwn Seneddol swyddogol i’r Prif Weinidog. Byddaf yn gofyn iddo fo a’i swyddogion i edrych ar y cynlluniau yn ofalus a chyfiawnhau sut mae Sir Gaerfyrddin- a chymunedau ehangach Canolbarth a Gorllewin Cymru- yn gallu colli gwasanaeth rheoli heb unrhyw gyfaddawd i’w diogelwch.”

Ychwanegodd yr Aelod Seneddol Jonathan Edwards:

“Mae newidiadau i’n gwasanaethau argyfwng yn bwnc emosiynol. Mae’n hanfodol- os bod ein gwasanaethau cyhoeddus yn mynd i newid- bod y cymunedau’n gallu archwilio’r cynigion a’r penderfyniadau i gyd.

“Yn gynharach eleni pan wnes i gyflwyno fy neiseb yn erbyn cau gorsafoedd dân i’r Cynulliad Cenedlaethol, fe ddywedais fod angen dadl genedlaethol ynghylch dyfodol y gwasanaeth dân. Heddiw rwy’n sefyll wrth y sylwadau yna.

“Rydym yn methu bod mewn sefyllfa ble mae cymunedau a staff y gwasanaeth dân yn brwydro yn erbyn un cynnig ar ôl y llall. Mae angen i’r Llywodraeth Gymreig dangos arweinyddiaeth drwy gynnal dadl yn ymwneud â strwythur ein gwasanaethau argyfwng, yn ogystal ag amddiffyn ein gwasanaethau rhag toriadau difrifol i’w cyllideb.

“Dyw arbed arian ddim yn esgus os bod unrhyw leihad bychan i’r gwasanaeth. Felly rwy’ heb fy argyhoeddi bydd symud y gwasanaeth rheoli tu allan o Sir Gaerfyrddin- ac yn wir allan o ganolbarth a gorllewin Cymru- yn gwella medr y gwasanaeth dân i ymateb i alwadau. Bellach mae angen darparu pob dogfennaeth yn gyhoeddus.”

DIWEDD

Man Trafod - Rhowch sylwad yma

Bydd eich ateb yn cael ei gymedroli, ac ni fydd yn ymaddangos yn syth. Medrwch baratoi eich testun mewn prosesydd geiriau cyn ei roi yn y bocs, ond ni fydd elfennau megis trwmder tecst a lliw yn ymddangos.